Agile to podejście do prowadzenia projektów oparte na krótkich cyklach i częstych poprawkach, a Scrum to najpopularniejszy sposób stosowania tego podejścia w praktyce. Gdy ktoś mówi „Agile Scrum”, ma na myśli zespół, który pracuje w Scrumie według zasad Agile. Wyjaśniamy, jak to działa, czym oba pojęcia się różnią i co oznaczają dla firmy, która zamawia stronę, sklep albo aplikację.
Najważniejsze w skrócie
- Agile to podejście do prowadzenia projektów spisane w Manifeście Agile z 2001 roku, a Scrum to najpopularniejsze ramy jego stosowania.
- Scrum działa w sprintach trwających najwyżej miesiąc, z trzema odpowiedzialnościami: Product Owner, Scrum Master i Deweloperzy.
- W projekcie strony albo sklepu w Scrumie badania i projektowanie UX warto prowadzić co najmniej jeden sprint przed programowaniem.
- Zamawiający projekt w Scrumie powinien wyznaczyć osobę do decyzji i ustalić z wykonawcą Definicję Ukończenia, zanim ruszą sprinty.
Czym jest Agile Scrum?
Agile Scrum to potoczna nazwa pracy w Scrumie, czyli w ramach, które realizują zasady Agile. Agile odpowiada na pytanie, jak myśleć o projekcie. Scrum odpowiada na pytanie, jak go prowadzić dzień po dniu.
Oba pojęcia powstały w świecie oprogramowania, ale dziś stosuje się je także w projektach stron, sklepów internetowych, a nawet w marketingu. Wspólna idea jest prosta: zamiast planować wszystko z góry i oddać gotowy produkt po roku, zespół dostarcza działające części co kilka tygodni, sprawdza je z klientem i poprawia kurs.
Dla zamawiającego to oznacza inną współpracę.
Nie dostajesz jednego odbioru na końcu, tylko regularne przeglądy, na których widzisz efekt i decydujesz, co dalej.
Co to jest Agile?
Agile to zestaw wartości i zasad prowadzenia projektów, spisany w 2001 roku w Manifeście Agile. Według historii manifestu powstał on 11–13 lutego 2001 roku w ośrodku Snowbird w stanie Utah, a podpisało go 17 uczestników spotkania.
Manifest stawia cztery pary wartości. Wyżej ceni:
- ludzi i współpracę niż procesy i narzędzia;
- działające oprogramowanie niż obszerną dokumentację;
- współpracę z klientem niż negocjowanie umowy;
- reagowanie na zmiany niż trzymanie się planu.
Autorzy podkreślają, że elementy po prawej też mają wartość, tylko te po lewej cenią bardziej. Agile nie znosi więc planów ani umów. Zmienia ich rolę.
Do manifestu dołączono dwanaście zasad. Trzy z nich najmocniej wpływają na współpracę z klientem: częste dostarczanie działającego produktu, w cyklach od kilku tygodni do kilku miesięcy, otwartość na zmianę wymagań nawet późno w projekcie oraz codzienna współpraca ludzi z biznesu z zespołem wykonawczym.
Na zasadach Agile opiera się kilka metod. Najbardziej znane to Scrum, Kanban, Extreme Programming (XP) i Lean.
Jak działa Scrum?
Scrum działa w powtarzalnych cyklach zwanych sprintami: w każdym sprincie zespół planuje kawałek pracy, wykonuje go, pokazuje efekt i poprawia sposób działania. Zasady opisuje Scrum Guide autorstwa Kena Schwabera i Jeffa Sutherlanda. Stan na październik 2026: obowiązuje wydanie z listopada 2020 roku, które definiuje Scrum jako lekkie ramy pomagające ludziom, zespołom i organizacjom tworzyć wartość przy złożonych problemach.
Kto jest w zespole Scrum?
Zespół Scrum liczy zwykle nie więcej niż 10 osób i ma trzy odpowiedzialności:
- Product Owner odpowiada za wartość produktu i kolejność prac w backlogu;
- Scrum Master dba o to, żeby zespół i organizacja dobrze stosowali Scrum;
- Deweloperzy wykonują pracę, czyli w projekcie strony także projektanci, programiści i testerzy.
Jakie wydarzenia składają się na sprint?
Sprint trwa najwyżej miesiąc. Scrum Guide podaje limity czasu dla sprintu miesięcznego, a przy krótszych sprintach spotkania są zwykle krótsze.
| Wydarzenie | Po co | Limit przy sprincie miesięcznym |
|---|---|---|
| Planowanie Sprintu | ustalenie celu i zakresu sprintu | do 8 godzin |
| Codzienny Scrum | sprawdzenie postępu i przeszkód | 15 minut |
| Przegląd Sprintu | pokazanie efektu interesariuszom i decyzja, co dalej | do 4 godzin |
| Retrospektywa Sprintu | poprawa sposobu pracy zespołu | do 3 godzin |
Jakie artefakty prowadzi zespół?
Scrum ma trzy artefakty i do każdego przypisane zobowiązanie. Backlog Produktu, czyli uporządkowana lista wszystkiego, co może trafić do produktu, prowadzi do Celu Produktu. Backlog Sprintu to plan na bieżący sprint z Celem Sprintu. Przyrost to działający efekt sprintu, który musi spełniać Definicję Ukończenia (Definition of Done), czyli wspólną listę warunków, po których praca uznaje się za skończoną.
Zdaniem eksperta ICEA
„W projektach stron i sklepów do Definicji Ukończenia dopisujemy rzeczy, o których zespoły najczęściej zapominają: działanie na telefonie, przekierowania 301 ze starych adresów, zdarzenia w GA4 i podstawowe sprawdzenie dostępności. Bez tego sprint kończy się ekranem, który wygląda na gotowy, ale nie może trafić na produkcję.”
Piotr WronowskiHead of Web Dev, ICEA.Czym różni się Agile od Scruma?
Agile to podejście, a Scrum to jedna z metod, które je realizują. Każdy zespół pracujący w Scrumie stosuje Agile, ale nie każdy zespół Agile pracuje w Scrumie. Może na przykład korzystać z Kanbana, w którym praca płynie bez sprintów, a zespół ogranicza liczbę zadań w toku.
Najlepiej widać różnicę na tle tradycyjnego modelu kaskadowego, w którym kolejne etapy następują po sobie raz.
| Cecha | Model kaskadowy | Agile | Scrum |
|---|---|---|---|
| Czym jest | sposób prowadzenia projektu etapami | podejście i zasady | ramy pracy z rolami, wydarzeniami i artefaktami |
| Plan | cały zakres ustalony na starcie | plan zmienia się razem z wiedzą | plan na sprint, kolejność w Backlogu Produktu |
| Odbiór | na końcu projektu | często, w małych częściach | na Przeglądzie każdego sprintu |
| Zmiana wymagań | kosztowna, przez aneks | wpisana w sposób pracy | między sprintami, przez Product Ownera |
| Kiedy pasuje | zakres znany i stały | zakres niepewny | zespół, który chce jasnego rytmu pracy |
Co to oznacza dla Twojego biznesu?
Wybór modelu wpływa na umowę i budżet. W modelu kaskadowym płacisz za opisany z góry zakres i ryzykujesz, że po roku dostaniesz stronę zgodną z umową, ale nie z rynkiem. W Scrumie płacisz za czas zespołu i co kilka tygodni decydujesz, na co go wydać, więc łatwiej zatrzymać prace, które nie przynoszą efektu.
Jak wygląda Scrum w projekcie strony albo sklepu?
W projekcie strony albo sklepu Scrum dzieli pracę na sprinty, w których powstają kolejne działające części: najpierw szkielet i najważniejsze ścieżki klienta, potem kolejne funkcje i treści. Po każdym sprincie widzisz efekt na serwerze testowym, a nie na slajdzie.
Najtrudniej zmieścić w sprincie pracę nad doświadczeniem użytkownika. Badanie, projekt i wdrożenie tej samej funkcji w dwa tygodnie to często za mało. Dlatego, jak opisuje Nielsen Norman Group na podstawie ankiety wśród praktyków, badania i projektowanie warto prowadzić co najmniej jeden sprint przed programowaniem.
W praktyce wygląda to tak:
- projektant przygotowuje makiety low-fi i sprawdza je z użytkownikami, zanim zadanie trafi do programistów;
- testy użyteczności odbywają się regularnie, a zespół ogląda ich wyniki razem;
- duże niewiadome, jak nowa ścieżka zakupu, warto rozstrzygnąć wcześniej, np. w formie Design Sprintu;
- Definicja Ukończenia obejmuje nie tylko kod, ale też wersję mobilną, pomiar i rzeczy ważne dla wyszukiwarki.
Tak rozumiana praca w sprintach łączy się z tym, co w modelu Search Ecosystem™ nazywamy obszarem User Experience: strona ma być nie tylko oddana w terminie, ale też wygodna dla klienta i skuteczna w sprzedaży.
Kiedy Scrum się sprawdza, a kiedy nie?
Scrum sprawdza się wtedy, gdy na starcie nie da się przewidzieć wszystkiego, a zamawiający może regularnie oglądać efekty i podejmować decyzje. Gorzej działa przy małych, z góry opisanych zadaniach.
| Scrum pasuje | Scrum nie jest konieczny |
|---|---|
| nowy sklep albo aplikacja z wieloma funkcjami | prosta strona wizytówka o znanym zakresie |
| rozwój serwisu po starcie, z testami i poprawkami | jednorazowa zmiana, np. podmiana szablonu |
| wymagania, które zmieniają się pod wpływem danych | zakres wymuszony przepisem albo sztywnym terminem |
| klient może wyznaczyć osobę do decyzji | nikt po stronie klienta nie ma czasu na przeglądy |
Najczęstszy problem nie leży w samej metodzie, tylko w braku osoby decyzyjnej po stronie klienta. Jeśli nikt nie przychodzi na Przegląd Sprintu i nie ustala kolejności prac, zespół zgaduje priorytety, a sprinty tracą sens.
Jak przygotować się do projektu w Scrumie?
Zanim podpiszesz umowę na projekt prowadzony w Scrumie, ustal z wykonawcą kilka rzeczy:
- Kto po Twojej stronie podejmuje decyzje. Ta osoba współpracuje z Product Ownerem albo nim jest i ma czas na przeglądy.
- Jak długi jest sprint. Scrum Guide dopuszcza najwyżej miesiąc. Krótszy sprint daje więcej punktów kontroli.
- Jak wygląda budżet. W Scrumie łatwiej ustalić koszt sprintu niż stały zakres. Zapytaj, jak będzie raportowany postęp.
- Co znaczy „gotowe”. Poproś o Definicję Ukończenia i sprawdź, czy obejmuje wersję mobilną, pomiar w Google Analytics 4 i przekierowania ze starych adresów.
- Jak mierzycie efekt. Ustal miary sukcesu, np. konwersję albo liczbę zapytań, a nie tylko liczbę zadań wykonanych w sprincie.
Pomaga też zrozumienie, kto w zespole za co odpowiada. Jeśli projekt obejmuje badania z użytkownikami, przeczytaj, czym zajmuje się UX Researcher.
Najważniejsze wnioski.
Agile to sposób myślenia o projekcie, a Scrum to konkretne ramy pracy: sprinty, trzy odpowiedzialności, cztery wydarzenia i trzy artefakty. Dla zamawiającego najważniejsza zmiana polega na tym, że zamiast jednego odbioru na końcu dostaje regularne przeglądy i współodpowiada za kolejność prac.
Scrum nie jest celem samym w sobie. Ma sens wtedy, gdy projekt jest złożony, a Ty możesz regularnie oglądać efekty i podejmować decyzje.
Co dalej: zanim ruszysz z projektem strony albo sklepu, wyznacz osobę do decyzji i ustal z wykonawcą Definicję Ukończenia. To dwie rzeczy, które najbardziej wpływają na to, czy praca w sprintach da Ci lepszą stronę, a nie tylko więcej spotkań.
Źródła
- Ken Schwaber, Jeff Sutherland: The 2020 Scrum Guide (listopad 2020), scrumguides.org
- Manifesto for Agile Software Development (2001), agilemanifesto.org
- Principles behind the Agile Manifesto, agilemanifesto.org
- History: The Agile Manifesto, agilemanifesto.org
- Nielsen Norman Group, Hoa Loranger, 28.08.2016: Top 10 Tips for UX Success From Agile Practitioners
Najczęstsze pytania.
Czy Scrum Master to kierownik projektu?
Nie. Scrum Master nie przydziela zadań, tylko dba o to, żeby zespół i organizacja skutecznie stosowali Scrum. Pomaga też usuwać przeszkody. O tym, co i w jakiej kolejności powstaje, decyduje Product Owner.
Czy Scrum nadaje się do działań marketingowych?
Może się nadać, jeśli zespół pracuje nad złożonym celem i chce regularnie sprawdzać efekty, np. przy kampaniach testowanych w krótkich cyklach. Przy powtarzalnych zadaniach o stałym zakresie prostszy bywa Kanban.
Czy do pracy w Scrumie potrzebny jest certyfikat?
Nie. Scrum Guide jest dostępny bezpłatnie i nie wymaga certyfikacji. Certyfikaty potwierdzają wiedzę konkretnej osoby, ale nie są warunkiem stosowania Scruma.
