User-agent: co to i jakie ma zastosowanie?

User-agent to tekst, którym przeglądarka albo robot przedstawia się serwerowi przy każdym żądaniu strony: podaje nazwę programu, wersję, system i typ urządzenia. Dzięki niemu serwer i narzędzia analityczne wiedzą, kto pobiera stronę: klient na telefonie, Googlebot czy robot asystenta AI. Poniżej wyjaśniamy, jak czytać ten zapis, do czego się przydaje i dlaczego nie można mu ślepo ufać.

Czym jest user-agent?

User-agent to nagłówek żądania HTTP z ciągiem znaków, który pozwala serwerowi rozpoznać aplikację, system operacyjny, producenta albo wersję programu wysyłającego żądanie (MDN Web Docs). Tym samym słowem nazywa się też sam program, który pobiera stronę: przeglądarkę, robota wyszukiwarki albo narzędzie asystenta AI.

Przeglądarka wysyła ten nagłówek automatycznie. Tak wygląda user-agent Chrome na Windowsie w przykładzie z dokumentacji MDN:

Mozilla/5.0 (Windows NT 10.0; Win64; x64) AppleWebKit/537.36 (KHTML, like Gecko) Chrome/143.0.0.0 Safari/537.36.

Zapis ma stałą budowę: nazwa produktu z wersją, a w nawiasach komentarz ze szczegółami, np. o systemie. Serwer zapisuje go w logach, a skrypty analityczne odczytują z niego przeglądarkę i system odwiedzającego.

Jak czytać ciąg user-agent?

Każdy fragment ciągu coś znaczy, ale część z nich to pamiątka po historii przeglądarek, a nie opis Twojego urządzenia.

Fragment	Co oznacza
Mozilla/5.0	znacznik, który z powodów historycznych wysyła prawie każda przeglądarka; nie oznacza Firefoksa
(Windows NT 10.0; Win64; x64)	system operacyjny i architektura procesora; przeglądarki podają tu uproszczoną, często stałą wartość
AppleWebKit/537.36	znacznik silnika WebKit, od którego wywodzi się silnik Chrome; zostaje dla zgodności
(KHTML, like Gecko)	dopisek dla zgodności ze starymi stronami, które sprawdzały silnik przeglądarki
Chrome/143.0.0.0	nazwa i główna wersja przeglądarki; kolejne cyfry to zera
Safari/537.36	kolejny znacznik zgodności; nie znaczy, że ktoś używa Safari

Wniosek praktyczny: nazwy przeglądarki nie odczytuje się z pierwszego słowa, tylko z ostatnich znaczników. Edge dopisuje na końcu Edg/, Opera dopisuje OPR/, a Firefox ma w ciągu Gecko oraz Firefox/ zamiast AppleWebKit.

Dlaczego user-agent mówi dziś mniej niż kiedyś?

Przeglądarki celowo ograniczyły informacje w user-agencie, bo pełny zapis pomagał rozpoznawać konkretne urządzenia (tzw. fingerprinting). Chrome podaje dziś tylko główną wersję przeglądarki z zerami zamiast kolejnych cyfr. Na Androidzie wysyła stałą wersję systemu i model „K” zamiast prawdziwego modelu telefonu (MDN Web Docs).

Wysyła nagłówek Accept-CH z listą danych, a przeglądarka odpowiada nagłówkami Sec-CH-UA, czyli User-Agent Client Hints. Te same dane skrypty strony mogą odczytać przez osobne API przeglądarki.

Serwer, który potrzebuje więcej szczegółów, musi o nie poprosić.

Dla firmy oznacza to jedno: raport oparty wyłącznie na user-agencie pokaże kategorię urządzenia, system i przeglądarkę, ale nie dokładny model telefonu. Jeśli od takich danych zależy decyzja, np. na których telefonach testować sklep, sprawdź, czy Twoje narzędzie analityczne korzysta z Client Hints.

Do czego służy user-agent?

User-agent pozwala rozpoznać, kto pobiera stronę. Na tej podstawie serwer i narzędzia zbierają statystyki, oddzielają roboty od ludzi albo dopasowują odpowiedź.

• Statystyki odwiedzających. Narzędzia analityczne odczytują z niego przeglądarkę, system i typ urządzenia. W Google Analytics 4 widzisz je w raportach o technologii. Ruch znanych robotów GA4 wyklucza automatycznie na podstawie badań Google oraz listy robotów prowadzonej przez IAB, a tego wykluczenia nie da się wyłączyć (pomoc Google Analytics). Jak pomiar łączy się z resztą widoczności, opisujemy w obszarze Analytics.
• Analiza logów serwera. Log zapisuje każde żądanie razem z user-agentem, także żądania robotów, których GA4 nie pokazuje. Z logów dowiesz się, jak często Googlebot albo roboty AI, np. GPTBot, odwiedzają Twoje strony.
• Dopasowanie strony do urządzenia. Przy konfiguracji dynamic serving serwer wysyła pod tym samym adresem inny HTML na telefon i komputer. Rozpoznaje urządzenie po user-agencie i odpowiada z nagłówkiem Vary: User-Agent. Google zaleca jednak projekt responsywny jako najprostszy we wdrożeniu i utrzymaniu (Google Search Central).
• Reguły dla robotów. W pliku robots.txt zasady przypisujesz do nazwy robota, czyli tokenu user-agent, np. Googlebot albo GPTBot.

MDN ostrzega, że pokazywanie różnych treści różnym przeglądarkom na podstawie user-agenta to zwykle zły pomysł. Bezpieczniej sprawdzać, czy przeglądarka obsługuje daną funkcję, niż zgadywać po jej nazwie.

Jak przedstawiają się roboty wyszukiwarek i AI?

Roboty podają w user-agencie swoją nazwę i zwykle adres strony z opisem. Googlebot ma dwie odmiany, a OpenAI używa kilku robotów do różnych zadań.

Robot	User-agent albo token	Do czego służy
Googlebot Smartphone	Mozilla/5.0 (Linux; Android 6.0.1; Nexus 5X Build/MMB29P) AppleWebKit/537.36 (KHTML, like Gecko) Chrome/W.X.Y.Z Mobile Safari/537.36 (compatible; Googlebot/2.1; +http://www.google.com/bot.html)	indeksowanie wersji mobilnej
Googlebot Desktop	Mozilla/5.0 AppleWebKit/537.36 (KHTML, like Gecko; compatible; Googlebot/2.1; +http://www.google.com/bot.html) Chrome/W.X.Y.Z Safari/537.36	indeksowanie wersji komputerowej
Google-InspectionTool	Mozilla/5.0 (compatible; Google-InspectionTool/1.0;)	testy w Search Console i w teście wyników z elementami rozszerzonymi
Google-Extended	tylko token w robots.txt, bez własnego user-agenta	zgoda na użycie treści do trenowania przyszłych modeli Gemini; nie wpływa na wyniki wyszukiwania
GPTBot	token GPTBot	zbieranie treści, które mogą posłużyć do trenowania modeli OpenAI
OAI-SearchBot	token OAI-SearchBot	wyszukiwanie w ChatGPT
ChatGPT-User	token ChatGPT-User	wizyty na prośbę użytkownika ChatGPT, nie automatyczne przeszukiwanie sieci

W ciągach Googlebota zapis Chrome/W.X.Y.Z to miejsce na wersję Chrome, której robot używa (lista robotów Google). Obie odmiany Googlebota słuchają tego samego tokenu w robots.txt, więc nie zablokujesz jednej bez drugiej. Większość żądań wysyła wersja na smartfony, bo Google indeksuje głównie mobilną wersję stron (Google Search Central). Szerzej opisuje to hasło Mobile First Index.

Przy robotach AI liczy się cel robota. Według OpenAI zablokowanie GPTBot oznacza, że treści strony nie powinny trafiać do trenowania modeli. Zablokowanie OAI-SearchBot sprawia, że strona nie pojawia się w odpowiedziach wyszukiwania ChatGPT (poza linkami nawigacyjnymi), a zmiana działa po około 24 godzinach. ChatGPT-User odwiedza stronę na prośbę konkretnej osoby, więc reguły robots.txt mogą go nie obejmować (dokumentacja OpenAI).

Jeśli chcesz, żeby asystenci mogli korzystać z Twoich stron przy odpowiedziach, sprawdź, czy robots.txt albo zapora serwera nie blokuje robotów wyszukiwania AI hurtem razem z robotami treningowymi. Gdzie ta decyzja stoi w całej widoczności marki, opisujemy na stronie AI Search.

Jak sprawdzić, czy to naprawdę Googlebot?

Samemu user-agentowi nie można ufać, bo każdy program może wpisać w nim dowolny tekst. Google pisze wprost, że user-agent Googlebota jest często podrabiany przez inne roboty (Google Search Central).

Prawdziwego robota Google rozpoznasz po adresie IP:

1. Weź adres IP żądania z logu serwera i wykonaj odwrotne zapytanie DNS, np. poleceniem host.
2. Sprawdź, czy nazwa kończy się na googlebot.com, google.com albo googleusercontent.com.
3. Wykonaj zwykłe zapytanie DNS dla tej nazwy.
4. Porównaj wynik z adresem z logu. Musi to być ten sam adres IP.

Przy dużym ruchu wygodniej porównywać adresy z listami zakresów IP, które Google publikuje w plikach JSON (weryfikacja robotów Google). Bez tej weryfikacji raport z logów zawyża liczbę wizyt Googlebota. Reguła zapory oparta tylko na user-agencie albo przepuści podszywające się skrypty, albo zatrzyma prawdziwego robota.

Kiedy warto zmienić user-agent w przeglądarce?

Zmiana user-agenta przydaje się głównie przy testach strony. Przeglądarka udaje wtedy inne urządzenie albo robota, a Ty sprawdzasz, czy serwer odpowiada inaczej.

• Testy stron z dynamic serving. Jeśli serwer wysyła inny HTML na telefon, zmiana user-agenta pokaże, co dostaje urządzenie mobilne.
• Szybki test SEO. Podając się za Googlebota, zobaczysz, czy serwer nie pokazuje robotom innej treści niż ludziom. Takie różnice Google może uznać za cloaking, czyli spam, np. gdy tekst lub słowa kluczowe pojawiają się tylko wtedy, gdy stronę pobiera wyszukiwarka (zasady Google dotyczące spamu). Dynamiczne renderowanie z podobną treścią dla robotów cloakingiem nie jest, ale Google nazywa je obejściem, a nie zalecanym rozwiązaniem (Google Search Central).
• Prywatność. Zmiana user-agenta nie ukrywa adresu IP ani nie usuwa plików cookie, a nietypowy zapis może Cię wręcz wyróżnić. Sam user-agent Chrome mówi już niewiele o urządzeniu.

W Chrome, Edge i Operze zmienisz go w narzędziach dla programistów:

1. Otwórz narzędzia klawiszem F12 albo prawym przyciskiem myszy i opcją Zbadaj.
2. W menu z trzema kropkami wybierz Więcej narzędzi, a potem Warunki sieciowe.
3. W części User agent odznacz użycie ustawienia domyślnego przeglądarki.
4. Wybierz gotowy user-agent z listy, np. Googlebot Smartphone, albo wklej własny.
5. Odśwież stronę.

Strona, która weryfikuje Googlebota po adresie IP, rozpozna taką podmianę. Pewniejszy obraz da Google Search Console: test na żywo w narzędziu do sprawdzania adresów URL pokazuje zrzut wyrenderowanej strony i pobrany HTML, tak jak widzi je Google-InspectionTool (pomoc Search Console).

Najważniejsze wnioski.

User-agent to wizytówka, którą każdy program podaje serwerowi. Mówi, czy stronę pobiera klient na telefonie, Googlebot czy robot asystenta AI, ale sam niczego nie dowodzi: można go podrobić, a przeglądarki celowo podają w nim coraz mniej szczegółów.

W praktyce user-agent przydaje się do trzech rzeczy: statystyk o urządzeniach, analizy logów i reguł dla robotów. Do weryfikacji robotów używaj adresu IP, a do sprawdzenia, jak Google widzi stronę, narzędzi Search Console.

Co dalej: otwórz plik robots.txt swojej strony i sprawdź, które roboty wyszukiwarek i AI blokujesz. Jeśli nie wiesz, po co jest dana reguła, od niej zacznij przegląd techniczny.

Najczęstsze pytania.

Jak sprawdzić swój user-agent?

Otwórz narzędzia dla programistów, przejdź do karty Sieć i kliknij dowolne żądanie: user-agent zobaczysz w nagłówkach żądania. Możesz też wpisać w konsoli navigator.userAgent.

Czy user-agent wpływa na pozycje w Google?

Nie bezpośrednio. Znaczenie ma to, co serwer wysyła Googlebotowi: jeśli robot dostaje inną treść niż ludzie albo jest blokowany, cierpi indeksowanie strony.

Co oznacza „compatible” w user-agencie robota?

To historyczny dopisek, który oznacza zgodność z formatem zapisu przeglądarek, a nie z Twoją stroną. Nazwa robota stoi zaraz po nim, np. Googlebot/2.1.